Có lần, mình đặt câu hỏi trên group kín LÀM PHỤ NỮ KHÔNG KHỔ TÍ NÀO của mình để khảo sát mọi người xem “LÀM ĐÀN ÔNG HAY ĐÀN BÀ SƯỚNG HƠN KHÔNG?”. Mình rất vui là đa số các bạn trong group của mình đều nhận thấy rằng dù là đàn ông hay đàn bà thì đều có những gánh nặng và vất vả riêng, điều đó chứng tỏ rằng các bạn có cái nhìn khá khách quan và không vị kỉ.
Tuy nhiên, để hiểu tường tận những nỗi khổ của đàn ông thì không phải ai cũng biết, đơn giản là bởi chúng ta chưa bao giờ là đàn ông, làm sao mà biết được. Thỉnh thoảng, mình thấy nhiều bạn nói rằng họ rất hiểu đàn ông vì bạn bè của họ đa số là đàn ông. Thế nhưng bạn biết không, nếu như những người đàn ông đó cư xử với bạn dù chỉ có một chút xíu galant trong đó (đưa đón bạn, trả tiền cho bạn hoặc trả nhiều hơn phần của bạn, nhường ghế cho bạn, nói năng lịch sự và tránh những nội dung nhạy cảm trước mặt bạn, và các biểu hiện khác mà thường con trai hay làm với con gái) thì họ không coi bạn 100% như một người bạn đúng nghĩa và bình thường đâu.
Điều đó hoàn toàn không đồng nghĩa với việc họ thích bạn hay có ý đồ gì nhé! Chỉ là họ coi bạn là một bạn nữ mà thôi. Và những gì đàn ông bộc lộ ra với phụ nữ luôn là một kiểu rất khác khi họ bộc lộ ra với một người bạn cùng giới. Mình nói như thế không phải là để phủ nhận những tình bạn tốt đẹp của các bạn, mà ý của mình chỉ là : BẠN KHÔNG HIỂU ĐÀN ÔNG RÕ NHƯ BẠN TƯỞNG, BỞI VÌ ĐÔI KHI ĐẾN CHÍNH HỌ CÒN KO HIỂU ĐƯỢC HỌ.
Sau khi đọc một vài nghiên cứu, mình nhận ra rằng xã hội chúng ta đang thiếu trầm trọng sự quan tâm đến tâm lý nam giới. Bạn tin mình đi, riêng ở góc độ quan tâm đến thế giới tinh thần, phụ nữ đang được ưu ái hơn nhiều. Bằng chứng là có rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu về tâm lí phụ nữ, hầu hết các cuốn sách đc xuất bản nhằm giúp đỡ và hỗ trợ tinh thần phái nữ, phụ nữ được hướng dẫn tỉ mỉ cách nghĩ, cách phản ứng, cách vượt qua các nỗi đau tinh thần, các khoá học kĩ năng mềm-kiến thức tình cảm cũng hầu hết là dành cho phái nữ. Điều này chứng tỏ rằng xã hội đang có phần cho rằng : đàn ông có một tâm lý vững vàng hơn phụ nữ <= ĐÂY LÀ MỘT ĐỊNH KIẾN NGUY HIỂM.
Các bạn có biết một sự thật là: tỉ lệ tự tử trung bình ở nam giới cao gần gấp đôi nữ giới không? (gấp 1.8 lần). Trong đó, tỉ lệ này ở Châu Âu là 4 lần (tức là cứ 4 người đàn ông tự sát mới có 1 phụ nữ tự sát), ở Châu Mỹ là 3.6 lần, ở Đông Nam Á là 1.5 lần, ở Châu Phi là 2.2 lần, vân vân. Tóm lại là ở mọi lục địa, tỉ lên tự sát của nam giới luôn cao hơn phụ nữ (các bạn có thể vào website của WHO để tìm các thống kê này).
Con số này nói lên điều gì về thực trạng xã hội hiện nay? Đó là khi gặp vấn đề vô cùng khủng khiếp, phụ nữ thường có xu hướng tìm đến sự hỗ trợ, tìm đến sự giúp đỡ; còn đàn ông thì có xu hướng tìm đến cái chết.
Tại sao lại như vậy? là bởi vì văn hoá của rất nhiều xã hội (nếu không muốn nói là tất cả các xã hội dù là giàu hay nghèo, lạc hậu hay văn minh) đều đang áp đặt rất nhiều định kiến tàn nhẫn với nam giới. Mà theo mình, định kiến tàn nhẫn nhất chính là: làm đàn ông thì không được yếu đuối.
Các bạn biết điều thiệt thòi nhất của đàn ông so với phụ nữ là gì không? Đó là họ không có quyền bộc lộ cảm xúc. Một bé trai ba tuổi ngã và khóc. Điều đầu tiên mà rất nhiều bậc cha mẹ hay nói sẽ là “ Làm con trai thì không được khóc”. Ngay từ nhỏ, các bé trai đã được xã hội áp đặt một tư duy rằng: là đàn ông thì không được phép sợ hãi, không được phép gục ngã, không đc phép bỏ cuộc, không đc phép đau khổ, không được phép tỏ ra yếu mềm.
Thế nhưng, thưa tất cả các bạn, đàn ông thì cũng là con người. Khi chúng ta rũ bỏ tất cả các loại định kiến giới tính xuống như phụ nữ thì phải dịu dàng, nữ tính; đàn ông phải gai góc, mạnh mẽ thì rốt cuộc chúng ta đều là con người, đều có cảm xúc, đều biết sợ, biết đau, biết tổn thương. Nhưng cách mà xã hội đang áp đặt đàn ông khiến họ không dám sống như một con người thuần tuý với những quyền bộc lộ cảm xúc, bởi vì họ sẽ bị nhạo báng là ẻo lả, là đàn bà, là vô dụng.
Bởi vậy, hầu hết mọi đàn ông khi trưởng thành thường chỉ có 2 loại cảm xúc khá phổ biến: 1 là giận dữ, 2 là vui vẻ – hài hước. Còn lại, hầu như họ ít biểu lộ các loại cảm xúc khác.
Sự giận dữ được sử dụng thay cho những cảm xúc tiêu cực như: buồn chán, tuyệt vọng, thất vọng, uất ức, đau khổ, …
Nhưng ngay cả sự vui vẻ, hài hước đôi khi cũng đc dùng để bộc lộ những cảm xúc tiêu cực nốt. Ví dụ như có những chuyện họ bế tắc, muốn né tránh và để né tránh nó, họ mang yếu tố hài hước, có phần cợt nhả vào vấn đề đó.
Ví dụ như một anh chàng đang bất đắc chí vì bị mất việc, anh ta sẽ hoặc là cáu giận vì sự chán chường và lo lắng đó; hoặc là sẽ cười cợt và chọc ghẹo trên chính vấn đề đó kiểu như “ôi giời, mất việc thì về làm thuê cho vợ, càng vui”.
Bản chất của câu nói đó không phải là vui vẻ, hài hước mà chỉ là một lớp mặt nạ che giấu sự bất lực của bản thân mà thôi. Một ví dụ khác, các bạn có thể thấy trong những group của phụ nữ, chúng ta chia sẻ rất chân thành và thật về vấn đề của mình. Tuy nhiên, những group dù là kín của đàn ông, có mấy khi họ dám chia sẻ rằng tôi đang rất đau khổ, tuyệt vọng không? Hay chủ yếu là chia sẻ những thứ vui vẻ, thậm chí là đùa cợt, cợt nhả?
Ngay cả khi có thể sử dụng nick ảo để bộc bạch, đàn ông cũng không dám làm thế, vì họ sợ cảm thấy yếu đuối với chính bản thân mình, họ cảm thấy việc “có cảm xúc” hoặc “biết đau” giống như một vết nhơ mà họ bao giờ nên phạm phải.
Các bạn nghĩ xem, bây giờ các bạn cảm thấy thế nào các bạn cũng có thể nói ra: ôi em buồn lắm, em vui lắm, em thất vọng lắm, em lo lắng lắm, em sợ hãi lắm. Bản thân cái việc nói được ra thôi nó đã là một sự giải toả. Hãy tưởng tượng một ngày, bạn không được bộc lộ bất cứ cảm xúc nào như thế nữa, bạn chỉ được lựa chọn một trong hai trạng thái: cáu giận và cười vui, bạn có thấy bức bối không? có thấy tuyệt vọng không?
Đàn ông cũng vậy, chính vì họ bị bó hẹp cảm xúc, dẫn tới họ bị bó hẹp cách giải quyết, họ gần như có rất ít sự lựa chọn để xử lí một vấn đề tâm lý. Họ hoàn toàn không được giáo dục về việc xử lí khủng hoảng tâm lý cho bản thân. Thế nên, cách họ thường lựa chọn hay rơi vào các trường hợp sau:
Tìm đến các chất kích thích: rượu, bia, thuốc lá, ma tuý.
Tìm đến sự giải toả bằng tình dục
Trở nên bạo lực hoặc thô lỗ
Tìm đến các niềm vui tạm thời như game, cờ bạc
Tất nhiên, đây là những cách chẳng hay ho gì cả. Nhưng nếu một bạn nữ nào đó đã từng quá bức bí khi rơi vào một khủng hoảng tâm lý và tự lao mình vào những cuộc vui chớp nhoáng như lao vào tình dục, như uống rượu để tìm quên thì sẽ phần nào hiểu tâm lý này của đàn ông.
Các bạn biết định luật bảo toàn khối lượng rồi đấy: KHÔNG CÓ GÌ TỰ NHIÊN SINH RA VÀ TỰ NHIÊN MẤT ĐI, NÓ CHỈ CHUYỂN TỪ DẠNG NÀY SANG DẠNG KHÁC.
Khủng hoảng tâm lý cũng tương tự, nó không thể tự nhiên mất đi được, nó cần được giải toả. Nếu bạn chưa bao giờ được dạy cách giải toả đúng đắn, phù hợp thì đương nhiên, bạn sẽ giải toả nó một cách rất độc hại.
Thực ra, việc tỏ ra như thể không hề biết đau đớn hay có cảm xúc chỉ là một trong rất nhiều những bộ mặt khác mà đàn ông phải mang mỗi ngày. Trong cuốn sách “The Mask of Masculinity” của mình, tác giả Lewis Howes đã nêu ra 9 loại định kiến (hay còn gọi là 9 mặt nạ) mà đàn ông phải đeo trong cuộc đời mình, bao gồm:
Mặt nạ khắc kỉ: đàn ông thì không bao giờ được bộc lộ cảm xúc
Mặt nạ thể thao: Đàn ông thì phải vượt trội về mặt thể chất hoặc ít nhất là đừng có vẻ ẻo lả, yếu đuối.
Mặt nạ hiếu chiến: Đã là đàn ông thì không được phép sợ hãi, không được ngán ai cả.
Mặt nạ tình dục: Đàn ông thì phải lăng nhăng, biết chinh phục phụ nữ và giỏi làm tình.
Mặt nạ hài hước: Đàn ông thì ko đc tỏ ra đau khổ, ngay cả khi đau khổ cũng phải biến nó thành một trò đùa.
Mặt nạ biết tuốt: Đàn ông thì phải biết tất cả và phải có giải pháp cho tất cả.
Mặt nạ bất khả chiến bại: Đàn ông không được phép thua cuộc
Mặt nạ vật chất: Đàn ông thì phải có nhiều tiền.
Mặt nạ Alpha: Đàn ông phải trở thành con đầu đàn bằng cách áp bức và thống trị.
Đó là một vài khái quát để các bạn hiểu rằng: nếu như phụ nữ bị mang định kiến rằng: làm phụ nữ thì phải ngoan ngoãn, phải dịu dàng, phải hi sinh, phải biết chăm sóc gia đình, phải làm người mẹ-người vợ tốt, phải xinh đẹp, phải khéo léo thì làm đàn ông, họ cũng có hàng trăm thứ định kiến vây quanh không khác gì các bạn. Bởi vậy, chúng ta nên ngừng nói những câu kiểu như: làm đàn bà thì thế này, làm đàn ông thì thế kia đi. Bởi vì chúng ta không bao giờ có thể hiểu hết nỗi khổ của nhau.
Tại sao hôm nay mình lại viết về chủ đề này? Vì mình nghĩ rằng sự thấu hiểu và cảm thông là món quà ý nghĩa nhất các bạn có thể tặng cho người mình yêu trong ngày này. Và mình cũng hi vọng nếu bạn nào đó có con trai, hãy dạy chúng trở thành những người đàn ông hạnh phúc, người đàn ông hạnh phúc sẽ có năng lực làm được nhiều thứ. Nhưng một người đàn ông làm được nhiều thứ lại chưa chắc đã là một người đàn ông hạnh phúc.
Hôm nọ mình nghe đc một câu nói rất hay: Mạnh mẽ không có nghĩa là Cứng Rắn (Strong doesn’t mean Hard).
Bởi vì cái gì cứng quá thì cũng có thể gãy. Bạn có thấy cây xương rồng ngoài sa mạc không? Nó không cứng nhưng nó rất mạnh mẽ. Bạn có thấy cao su không? nó không cứng nhưng người ta lại dùng nó để chế tạo phần chịu lực nhiều nhất của oto là bánh xe, bởi vì nó mạnh mẽ.
Mạnh mẽ không có nghĩa là không có cảm xúc, không biết đau, không biết buồn hay không cần gì cả. Mạnh mẽ đôi khi đơn giản là dám sống hạnh phúc, thế thôi!
