Dạo gần đây, mình nhận được nhiều chia sẻ của các bạn đọc liên quan đến những mâu thuẫn trong đời sống vợ chồng khi có sự giúp đỡ về vật chất, hoặc tinh thần, hoặc cả hai từ ông bà nội ngoại.
Các bạn có biết một trong những lý do chính dẫn tới mâu thuẫn của các cặp vợ chồng sau hôn nhân, đặc biệt là sau khi có con là gì không? Chính là cảm giác THIẾU CÔNG BẰNG.
Nếu như khi yêu nhau, thứ ràng buộc hai bạn chỉ đơn thuần là tình cảm; thì khi kết hôn, thứ ràng buộc hai bạn là cả tình yêu lẫn trách nhiệm. Hôn nhân hay gia đình là một cỗ máy cần sự vận hành, không vận hành một cái là máy chết ngay. Này nhé, ví dụ rất nhỏ về một trong các hoạt động vận hành máy thôi nhé: ngày nào bạn cũng phải ăn. Không ăn là chết ^^ Bản thân cái nhu cầu ăn đó nó đã phát sinh ra bao nhiêu việc liên quan: đi chợ, nấu nướng, rửa bát, kiếm tiền đi chợ nữa.
Trong đời sống hôn nhân, khi một cá nhân (hoặc cả hai) cảm thấy bản thân đang làm nhiều hơn người còn lại, cảm giác về sự THIẾU CÔNG BẰNG xuất hiện ngay. Và tệ hơn nữa, nếu như họ đã cảm thấy mình làm nhiều hơn mà lại còn không được ng kia công nhận thì cảm giác này còn mãnh liệt hơn nữa, nó trở thành một sự bất bình, bất mãn, ấm ức.
Sau khi có con, sự ảnh hưởng của cảm giác THIẾU CÔNG BẰNG lên hôn nhân lại càng mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Bởi vì lúc này, trách nhiệm trên đôi vai mỗi người đều nặng hơn. Ai cũng thấy mình đã và đang làm nhiều hơn, thế nhưng có vẻ như cố gắng của mình không được ng kia nhìn thấy và công nhận. Ai cũng cho rằng rõ ràng mình làm nhiều hơn người kia mà. Những câu chuyện: vợ hậm hực vì tối ngày phải chăm con, làm việc nhà bơ phờ mà chồng về đến nhà chỉ biết nằm xem tivi; chồng hậm hực vì đi làm hùng hục cả ngày mà về vợ vẫn chưa cơm nước xong xuôi (ai cũng nghĩ người kia nhàn lắm, ai cũng nghĩ mình làm nhiều hơn). Và thế là họ cãi nhau, giận nhau và thất vọng về nhau.
Đấy, cảm giác THIẾU CÔNG BẰNG trong mối quan hệ của hai vợ chồng đã phức tạp như thế, nhưng khi có thêm yếu tố ông bà nội ngoại vào thì nó trở nên phức tạp gấp mười. Vì sao ư?
Vì ngoài cảm giác THIẾU CÔNG BẰNG, nó còn kèm theo cảm giác ÁY NÁY và TỘI LỖI. Người làm con ấy mà, nhiều khi mình nhờ bố mẹ mình bao nhiêu thứ thì chẳng thấy gì đâu, nhưng nếu là người khác nhờ bố mẹ mình thì mình lại cảm thấy việc đó trở nên rất to, và đặc biệt nếu ng đó là vợ/chồng mình thì tự dưng mình cứ cảm thấy áy náy với bố mẹ.
Khi mình thấy áy náy với bố mẹ, mình nảy sinh ra một cái nhu cầu rất lớn, đó là bạn đời của mình phải tỏ ra MANG ƠN bố mẹ mình, phải tỏ ra trân trọng, phải công nhận, biết ơn một cách rõ ràng vào, ồn ào luôn càng tốt, thậm chí phải tỏ ra cúi đầu, quỵ luỵ. Mâu thuẫn nó nảy sinh từ đây nè.
Vấn đề là hầu hết các bố mẹ mà đã giúp thì thường là do tự nguyện hoặc do chính đứa con đẻ của họ mở lời. Người bạn đời lúc này lại có 1 tư duy khác “tôi có chủ động nhờ đâu mà bắt tôi hàm ơn” hoặc “ông bà muốn giúp đấy chứ”. Đấy là chưa kể, hầu hết các dâu rể luôn có 1 sự khó khăn nhất định khi bày tỏ tình cảm, đặc biệt là sự quỵ luỵ đối với bố mẹ vợ/chồng. Bạn cứ tự soi chiếu từ mình mà ra. Ví dụ như mẹ vợ/chồng giúp chăm con nhiều lắm. Trong lòng cũng biết ơn đấy, nhưng mà để lúc nào cũng xuýt xoa, cảm tạ thì hơi khó. Nhiều khi bạn còn nghĩ “nếu phải tỏ ra hàm ơn thì thà tôi tự làm cho xong”. Ngược lại, bạn đời của bạn cũng thấy y chang.
Vấn đề nằm ở chỗ: chẳng ai thích cảm giác mắc nợ cả. Nhưng ở vị trí làm con, ta lại cứ thấy sự giúp đỡ của cha mẹ mình cần đc vợ/chồng mình xem là ơn huệ cơ. Các bên không thể hoà hợp được vấn đề này => mâu thuẫn phát sinh.
Đặc biệt, trong trường hợp người con đẻ chứng kiến cha mẹ mình vất vả, thiệt thòi trong quá trình giúp đỡ vợ chồng mình, cảm giác áy náy càng tăng cao. Cảm giác này tăng cao bao nhiêu thì kì vọng về sự hàm ơn và báo đáp ở bạn đời của mình cũng tăng lên bấy nhiêu. Nếu không đạt đc kì vọng, mức độ giận dữ cũng tỉ lệ thuận theo. Sự giận dữ này thực chất vừa bao gồm sự giận dữ với bạn đời, vừa bao gồm sự giận dữ, dằn vặt, tự trách móc với chính bản thân mình.
Thế nên mình mới nói là cách tốt nhất để hạn chế các xung đột liên quan đến nội ngoại chính là độc lập khỏi mọi sự giúp đỡ hay cho tặng của họ. Tất nhiên, đây không phải là 1 phương án dễ dàng. Mình phải thừa nhận rằng: có sự giúp đỡ của ông bà là một món quà QUÁ LỚN. Nhưng cái gì cũng có giá của nó. Cái giá của việc nhàn thân là mệt đầu. Cái giá của việc nhàn đầu là mệt thân. Không có quá nhiều sự hiện diện của ông bà nội ngoại trong cuộc sống thì cũng không có nhiều chủ đề liên quan đến họ để hai vợ chồng mâu thuẫn. Tất nhiên, cái giá của nó là hai vợ chồng tự đi mà lo, mệt thân phết, nhưng đỡ chành chọe, đỡ cãi nhau.
Tất nhiên, mình rất hiểu là nhiều gia đình không thể nào độc lập hoàn toàn được khỏi bố mẹ vì nhiều lý do. Nhưng mình khuyên các bạn hãy cố gắng để thực hiện hoá điều này trong tương lai nếu như ở hiện tại, những sự phụ thuộc này đang là lí do gây mâu thuẫn giữa hai vợ chồng bạn.
Tâm lý học mối quan hệ chỉ ra rằng: một mối quan hệ có kết cấu càng đơn giản bao nhiêu thì càng ít rủi ro mâu thuẫn bấy nhiêu. Ví dụ như mối quan hệ của hai người yêu nhau chỉ bao gồm hai người, mối quan hệ của hai người bạn thân chỉ bao gồm hai người, rất đơn giản và thường rất tốt đẹp. Nó sẽ trở nên phức tạp khi trong mối quan hệ tình yêu đó xuất hiện thêm mối quan hệ vơi bố mẹ vợ, với bố mẹ chồng, với con cái, vân vân. Hoặc mối quan hệ hai người bạn cũng sẽ phức tạp hơn khi nó lại đặt trong bối cảnh một nhóm bạn chơi chung, xác suất phát sinh vấn đề cũng tăng lên, kiểu thế.
Bởi vậy, trên chiếc giường của hai vợ chồng vẫn chỉ nên có hai người. Đó là cách tốt nhất để duy trì một cuộc hôn nhân bền vững. Nói như vậy không có nghĩa là phủ nhận tầm quan trọng của việc gắn kết gia đình lớn với gia đình nhỏ. Nhưng sự gắn kết sẽ vô cùng đẹp đẽ và ngọt ngào khi nó là sự gắn kết về mặt tình cảm, chứ không phải là gắn kết bởi những nợ nần.
